ÖZ BAKIM BECERİLERİNİ EDİNME


Öz Bakım Becerilerini edinme önemli bir konudur. Her çocuk otizm tanılı olsun veya olmasın öz bakım becerilerini kolayca kazanabilir. Tuvalet eğitimi ile konuya giriş yapalım.


Tuvalet eğitimi konusu genelde aileleri zorlayan bir konudur. Bu konuda tecrübe edilmiş ve kolay tuvalet alışkanlığı kazandıran tavsiyelerimiz şu şekildedir.


1- Tuvalet eğitimine başlamak için en uygun dönem ilkbahar ve yaz aylarıdır. Çünkü çocuklar yataklarına, evin değişik yerlerine tuvaletlerini yapabilirler ve giysilerini sık değiştirmeniz gerekir. Gerek giysilerin ve eşyaların yıkanması gerekse soğuk havalarda bunların kurutulması zor olabilir. Aynı şekilde çocuğa sık banyo yaptırılmak zorunda da kalınabilir.


2- Tuvalet eğitimine başlamaya karar verdiğinizde dışarıya çıktığı zamanlar ve gece uykusu da dâhil olmak bez kullanmayı tamamen bırakınız.


Bez kullanımını bırakır bırakmaz 15 dakikalık aralıklarla çocuğunuzu tuvalete götürünüz. Bunu yaparken “çişin geldi hadi tuvalete gidiyoruz”, “hepimiz çişimizi tuvalete yapıyoruz” şeklinde cümlelerle yapılan işi mutlaka tanımlayınız.


3- Çocuğunuzda bez kullanmayı bırakır bırakmaz giysilerinizle tuvaletinizi yapar gibi klozete oturunuz. Bunu yaparken kapıyı açık bırakarak sizi görmesini sağlayınız. Bu uygulamayı çocuğunuz tuvalete oturana kadar devam ediniz.


4- Tuvalet eğitiminde ilk önceliğiniz çocuğunuzun tuvalete girmekten ve klozete oturmaktan korkmaması ve direnç göstermemesidir.


Bu aşamayı kolay yakalamak için; lambayı yakmaktan, sifonu çekmekten, temizlikten ve tuvaletten sonra el yıkamaktan bahsedilmemelidir.


Birçok çocuk “daha önce bezim vardı, yapıyordum ve annem alıp atıyordu, bu tuvalet işi meşakkatli bir iş” şeklinde düşünmekte ve direnmektedir. Bu direncin oluşmaması için eylem basitleştirilmelidir. Söylenecek söz “Hadi çişin geldi tuvalete gidiyoruz” olmalıdır.


5- Çocuğunuzun sevdiği bir oyuncağı örneğin bebeği varsa önce onu klozete oturtunuz “bak o da oturuyor çişi gelmiş” “bak o da oturuyor hiç korkmuyor, sende oturabilirsin” gibi cümlelerle hem eylemi anlamlandırmasına hem de cesaretlenmesine destek olunuz.


6- Tuvalet eğitiminde ilk başlarda sifonu çocuğunuz tuvalette iken çekmeyiniz. Bu genelde çocuğunuzun korkmasına neden olmaktadır.


7- Çocuklar ayakları yere basmıyorsa, arkasına dayanamıyorsa klozete oturmayı rahatsız edici bulmaktadırlar. Bu nedenle Şayet klozet çocuğunuz için yüksek ise ayaklarının altına uygun bir banyo taburesi koyunuz ayaklarının yere basmasını sağlayınız. Arkasına bir yastık koyunuz. Klozete oturduğunda çocuğunuzun kendini güvende hissetmesi için konfor sağlamak fayda getirecektir.


8- Çocuğunuzu ilk başlarda 15 dakikada bir, alışkanlık kazanıldıkça 20-25 dakikada bir tuvalete götürünüz.


Bu noktada çocuğunuz ev içerisinde bazı bölgelere tuvaletini yapabilir, Çocuklar işaret ederek veya tepkileri ve hareketleri ile tuvaletinin geldiğini mutlaka belli eder. Önemli olan çocuğun çok iyi gözlemlenmesidir.


9- Tuvalet eğitimi sırasında çocuk ev içerisinde bazı bölgelere ve üzerine tuvaletini yapabilir, Böyle durumlarda sakin olunmaması, yanlış kelimelerin kullanılması tuvalet eğitimini oldukça uzatır.


Böyle durumlarda “yaptığın doğru değil”, “bak hepimiz çişimizi tuvalete yapıyoruz” gibi cümlelerle tuvalet eğitimine devam edilmelidir.


10-Çocuk eğer tuvalete girmemekte direniyorsa zorla sokulmaya çalışılmamalıdır. Sevdiği oyuncaklar ve uygun eşyalar verilerek eylem cazip hale getirilmelidir.


Aynı şekilde böyle durumlarda “eğer çişini tuvalete yaparsan çıktığında sana şunu vereceğim” denilerek sevdiği yiyecekler ödül olarak kullanılabilir. Burada dikkat edilecek nokta tuvalette bir şey yedirmemek ve içirmemektir. Aksi halde Tuvalet eğitimi tamamlandıktan sonra bu yanlış alışkanlıktan vazgeçirmekle de uğraşmanız gerekir.


Çocuk tuvalet alışkanlığı edindirme sırasında ödüller kullanıldıysa, tuvalet alışkanlığını kazanıldıkça ödüller yavaş yavaş geri çekilmelidir.


10- Çocuk lazımlık kullanacak ise lazımlık sadece tuvalette kullanılmalıdır. Tuvalet harici evin bir yerinde lazımlık kullanmak çocuğu o yerde lazımlığa oturma isteği oluşturur. Alışkanlık meydana gelir ve tuvalet eğitimi zorlaşır.


Lazımlık alınacaksa klozet şeklinde olanların tercih edilmesi uygun olur.


11- Çocuğun geceleri tuvalete götürülmesi tuvalet eğitimi için oldukça faydalıdır.


Çocuk uyuduktan bir saat kadar sonra ve Uyku süresinin ortalarına doğru bir kez daha olmak üzere iki kez tuvalete götürülmelidir.



12- Çocuğunuzu geceleri tuvalete götürürken tuvalete gitme alışkanlığı kazanana dek uykuda kucaklanarak götürülebilir.

Alışkanlık kazanıldıkça ise “hadi kalk çişin geldi tuvalete gidiyoruz” denilerek uyandırılmalı ve tuvalete götürülmelidir. Aksi halde gece çişi geldiğinde kendiliğinden uyanma alışkanlığı edinmesi oldukça güçleşir. Çocukların geceleri alt ıslatmalarının en önemli nedeni budur.

13- Çocuk tuvalet alışkanlığı kazandıkça, rahata alışır ve kaza ile altını ıslattığında bu ıslaklıktan rahatsız olmaya başlar.


14- Tuvalet eğitiminde en önemli nokta çocuğunuzun çişini tuvalete yapması gerektiğini öğrenmesidir. Alışkanlık kazanıldıkça temizliğinin yapılasından rahatsız olmaya başlar.


15- Çocuğunuz tam olarak tuvalete alıştığında “tuvaletten çıkarken ellerimizi yıkıyoruz” denilerek el yıkama alışkanlığı en son kazandırılmalıdır. Çocuk tuvalet alışkanlığı kazandığında ışığı açma, kapıyı kapama, ellerini yıkama, sifon çekme gibi eylemleri zaten kendisi öğrenmiş olacaktır.



Öz Bakım becerileri konusunda da bizimle iletişime geçebilir ve bize danışabilirsiniz.


26 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

İLETİŞİM