Her çocuk sessizleşmez. Bazıları daha görünür hale gelir. Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Görünenin Ardına Geç Yazı 99 Bazı çocuklar susturulunca sakinleşmez. Daha çok bağırır. Bazıları daha çok vurur. Bazıları daha çok karşı gelir. Bazıları seansta boşalır. Bazıları eve gelip çöker. Bazıları ertesi gün patlar. Bazıları görünmez olur. Bazıları hiç susmaz. Ve bazen tam burada çok zor bir şey olur. Davranış büyür. Beklenti büyür. Ve çoğu zaman ilk yorum şudur:

Bazen ilaç kararı; ailenin artık tek başına taşıyamadığını söyleme biçimi olabilir. Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Görünenin Ardına Geç Yazı 98 Bazı aileler uzun süre bekler. Önce kendileri dener. Sonra düzen değiştirir. Sonra okul değiştirir. Sonra uykuyu düzeltmeye çalışır. Sonra destek arar. Sonra dayanır. Sonra biraz daha dayanır. Ve bir gün şu cümle gelir: “Artık bir şey yapmak zorundayız.” Çoğu zaman dışarıdan görülen şey şudur: Davranış çok arttı. Ama

Bazen çocuk sustuğu için değil; görünmezleştiği için daha iyi sanılır. Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Görünenin Ardına Geç Yazı 97 Bazı çocuklar bağırır. Bazıları vurur. Bazıları kaçar. Bazıları kapanır. Ve çoğu zaman ilk hedef şudur: Davranış dursun. Davranış azalınca herkes rahatlar. Ama bazen içeride başka bir şey olur. Davranış azalır. Yük kalır. Çünkü bazen davranış sustuğunda; yük görünmez olur. Ve bazen en zor taraf şudur: Çocuk daha az zor görünü

Beden konuşuyor olabilir. Henüz dile çevrilemiyordur. Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Görünenin Ardına Geç Yazı 96 Bazı çocuklar ne yaşadığını söylemez. Ama bu her zaman hissetmediği anlamına gelmez. Bazıları ağrıyı anlatamaz. Bazıları yorgunluğu fark etmez. Bazıları yalnız hareketlenir. Bazıları yalnız susar. Bazıları yalnız vurur. Bazıları yalnız uzaklaşır. Ve çoğu zaman dışarıdan şu görülür: “Bir şeyi yok.” Ama bazen gerçek şudur: Beden konuşuyordur. Hen

Davranış durabilir. Sistem henüz eve dönmemiş olabilir. Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Görünenin Ardına Geç Yazı 95 Bazı çocuklar kriz yaşar. Sonra sakinleşir. Ama geri dönmez. Bazıları susar. Ama açılmaz. Bazıları uyur. Ama dinlenmez. Bazıları tekrar oyuna geçer. Ama erişimi eski gibi değildir. Ve çoğu zaman dışarıdan yalnız şu görülür: “Bak geçti.” Ama bazen gerçek şudur: Davranış geçmiştir. Sinir sistemi henüz dönmemiştir. Çünkü regülasyon yalnız durmak d

Bazı çocuklar kriz sırasında değil; sonrasında geri dönmekte zorlanır. Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Görünenin Ardına Geç Yazı 94 Bazı çocuklar krizden sonra rahatlamaz. Sadece tükenir. Dışarıdan bakınca her şey geçmiş gibi görünür. Ama bazen içeride sistem hâlâ dönmeye çalışıyordur. Ve bazen en zor görünen an; krizin kendisi değil, krizden sonraki sessizliktir. Bazı çocuklarda kriz yaşanır. Sonra herkes rahatlar. Bitti sanılır. Çocuk sustu sanılır. Döngü