Evde gördüğün şey günün raporudur Bazı aileler şu cümleyi kurar: “Okulda hiçbir şey yokmuş. Ama eve gelince bambaşka oluyor.” Öğretmen şaşkındır. Aile yorgundur. Çocuk ise çoğu zaman anlatamaz. Ve çoğu evde aynı sonuç çıkar: “Demek ki sorun evde.” Bu yorum anlaşılırdır. Ama çoğu zaman doğru değildir. Mesele akşam değil; gün boyu tutulan şeydir. Çünkü bazı çocuklar tek bir hayat yaşamaz. İki ayrı sinir sistemi ritminde yaşar. Biri dış dünyaya ait. Biri eve ait. Ve bu iki ritim

Toparladı sandığımızda bazen ne olur? Bazı aileler bir noktada şu cümleyi kurar: “Toparlamıştı… sonra yine oldu.” Bu cümle çok tanıdık. Ve çoğu zaman yanlış anlaşılır. Sanki çocuk geri gitti. Sanki çocuk dayanamadı. Sanki çocuk bozuldu. Oysa tekrarlayan burnout çoğu zaman bir kişilik özelliği değildir. Bir zayıflık değildir. Bu, sinir sisteminin yük altında verdiği yanıtın tekrar etmesidir. Bu yazı geri gidişi değil, yanlış okunan toparlanmayı anlatır. Çoğu ebeveyn burada ken

Türkiye’de otizm tanısı alan bir çocuğun annesi: bedenin ve sinir sisteminin üstüne düşen görünmeyen tarih Okuyucuya Not Bu metin bir suçlama metni değil; bir yük haritasıdır. Kimsenin yanlış yaptığı bir yerden değil, çoğu kişinin elinden geleni yaparken maruz kaldığı yüklerden söz eder. Türkiye’de bu yolculuk çoğu zaman aynı mekânlardan geçer: heyet günleri, hastane ve kurum koridorları, bekleme salonları, resmî cümleler, kısa bakışlar… Orada tanıştıklarımız da olur; tanışa

Bir çocuğun zorlanışı, çoğu zaman aileye “psikoloji” gibi değil; uykuya, kas tonusuna, kalp ritmine ve ilişki iklimine yazılır. Bu yazı psikolojik yorumlarla değil; sinir sistemi ve biyolojik izler üzerinden okunur. Türkiye’de ailenin taşıdığı görünmeyen yükler Okuyucuya Not Bu yazıyı okurken durup nefes alabilirsin. Anlatılanların bir kısmı tanıdık gelirse, bu senin zayıflığın değil; uzun süredir taşıdığın bir yükün sesidir. Burada kimseyi düzeltmeye, hızlandırmaya çalışmaya

Seri: Davranışın Arkasındaki Beden / Yazı: Kader Merdiveni (Numarayı sen koy: 8 mi 24 mü hangisiyse.) Davranış değil, beden konuşurken: Kader Merdiveni   Bundan önceki yazılarımızla şunu ortaya koyduk: Çocukların davranışları çoğu zaman bir “sorun” değil; sinir sisteminin bulunduğu iklime verdiği hayatta kalma yanıtıdır. Taşma da silikleşme de karakter değildir . Terbiye eksikliği değildir. Bilinçli bir tercih hiç değildir. Bunlar, güvene ulaşamamış bir bedenin dilidir. Bu yü

Üstünlük Konforu ve Alarmda Yaşayan Bir Sinir Sistemi     “ANLAMIYOR” DEMEK BİR YORUM DEĞİL, BİR İLİŞKİ KARARIDIR   Otizmli bireylere yönelik en yaygın, en sessiz ve en yıkıcı varsayım şudur: “Anlamıyorlar.”   Bu cümle çoğu zaman masum bir tespit gibi söylenir. Oysa çoğu durumda şunun örtük karşılığıdır:  Benimle aynı biçimde düşünmüyorsa, benden daha azdır.   Bu noktada mesele iletişim değildir. Mesele üstünlük konforudur. Ve tam da burada, yazının kilidi şudur: “Anlamıyor”

Bağıranlar, susanlar ve aynı tehdidin iki farklı yüzü   Önceki yazılarda şunu netleştirdik:   Olumsuz davranış olarak görünen tepkiler, durup dururken ortaya çıkmaz. Çoğu zaman, görülmeyen bir içsel hâlin; denge kurmakta zorlanan bir sinir sisteminin dışa yansıyan ifadeleridir.   Olumsuz bir davranışı “düzeltmeye” çalışırken, onu doğuran deneyimi görmezden gelmenin; ilişkiyi ikinci plana atıp yalnızca çıktıya odaklanmanın çocuk için nasıl bir tehdit iklimi yarattığını konuştu

Çocuk söyleneni değil, söyleniş biçimini yaşar.   Nesneleştirme, bir çocuğa yaşadığı duygusal ve ilişkisel bağlamdan bakmayıp; onu yalnızca davranışı, uyumu ya da çıktısıyla değerlendirme biçimidir.   Bu yapıldığında çocuk anlaşılması gereken bir özne olmaktan çıkar; düzeltilmesi, kontrol edilmesi ya da idare edilmesi gereken bir nesneye dönüşür. İlişki kurulan değil, yönetilen bir şeye. Çocuk bunu kavram olarak anlamaz. Ama yanında nasıl hissedildiğini hemen öğrenir. Bu yak

Sinir sistemi, deneyim ve insan davranışını yeniden düşünmek   Bir insanın yaptığı herhangi bir davranış durup dururken ortaya çıkmaz; önce bir olay veya durum yaşanır, bir söz işitilir, ardından da kişi bunu kendi geçmişine, inançlarına ve o anki ruh hâline göre yorumlar. Bu yorum bir duygu doğurur, duygu bedende bir karşılık bulur ve en sonunda davranış ortaya çıkar. Bazen kişi o tepkiyi verir ve sonra kendine şaşırır. “Aslında ben böyle biri değilim” der. Ama o anda başka