Davranıştan önce bedeni okumayı öğrenmek Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 1 — Davranıştan önce Beden Yazı 6 Bazen aileyi çok zor durumda bırakacak bir davranış birden ortaya çıkar. Çocuk bir anda bağırır. Bir anda kaçar. Bir anda kendine ya da çevreye vurur. Bir anda yere kapanır. Bir anda teması reddeder. Ya da bir anda tamamen sessizleşir. Ve dışarıdan bakınca her şey sanki o anda başlamış gibi görünür. Bu davranışlar çoğu zaman aile için beklenmedik, çocuk için

Davranıştan Deneyime Geçiş Çocuğun Sinir Sistemini İçeriden Okumak Otizmi anlamak için bazen davranışa değil, sinir sisteminin yaşadığı deneyime bakmak gerekir. Bazı çocuklar zor değildir. Sadece sinir sistemleri dünyayı daha yoğun yaşar. İlk seride davranışı yeniden okumayı öğrendik. Davranışın çoğu zaman bir karakter özelliği değil, sinir sisteminin verdiği bir cevap olduğunu gördük. Şimdi bir adım daha ileri gidebiliriz. Çünkü davranışı anlamak bir başlangıçtır. Ama asıl s

Toparladı sandığımız çocuk neden yeniden zorlanır? Bazı ailelerin en ağır cümlelerinden biri şudur: “Toparlamıştı… sonra yine oldu.” Çünkü çocuk bir süre daha iyi görünmüştür. Sonra bir şey değişir. Yeniden zorlanır. Yeniden geri çekilir. Belki yeniden taşar. Ve insanın aklına ilk gelen açıklamalardan biri şudur: “Otizmi ağırlaştı.” Ama ya ağırlaşan otizm değilse? Ya çocuğun taşıdığı hayat yeniden ağırlaştıysa? Bu yazı tam olarak bu sorunun peşinden gidecek. Çoğu ebeveyn bura

Bir annenin bedeninde biriken görünmeyen tarih Okuyucuya Not Bu bir suçlama metni değil. Bir annenin yıllarca taşıdığı şeylerin, fark edilmeden bedenine nasıl yazılabildiğini anlatan bir yük haritası. Heyet günleri. Hastane koridorları. Bekleme salonları. Raporlar. Seanslar. Bakışlar. “Güçlü ol” diyenler. Ve çoğu zaman yardım etmeden gidenler. Bunların hiçbiri tek başına bir hayatı açıklamaz. Ama yıllarca üst üste geldiğinde, anne aynı anne olarak kalmayabilir. Çünkü insan ya

Ailenin Bedenine Yazılan Kayıtlar Bu yazı “neden böyle hissediyoruz?” sorusundan önce başka bir yere bakıyor: Bu kadar uzun süre taşımak, aileye ne yapıyor? Çünkü uzun süreli yük yalnızca düşüncelerde kalmaz. Uykuya, bedensel gerginliğe, dikkate ve ilişkinin iklimine de yansıyabilir. Türkiye’de ailenin taşıdığı görünmeyen yükler Okuyucuya Not Bu yazı kimseyi suçlamak için değil. Uzun süre taşınan bir yükün ailede nereye dokunduğunu görünür kılmak için yazıldı. Anlatılanların

Davranış değil, beden konuşurken: Kader Merdiveni Önceki yazılarda davranışın görünen yüzünden bedenin yaşadığı yere indik. Taşmanın da silikleşmenin de karakter olmadığını; bir çocuğu anlamak için yalnızca ne yaptığına değil, hangi iklimde bunu yapmak zorunda kaldığına bakmamız gerektiğini konuştuk. Ama şimdi daha zor bir yere geliyoruz. Çünkü bir çocuğu yanlış okumak yalnızca o günü bozmaz. Aynı yanlış okuma tekrarlandığında, çocuğun önündeki yolları da değiştirmeye başla

“Anlamıyor” yaklaşımının görünmeyen bedeli “Anlamıyor” Demek Bir Yorum Değil, Bir İlişki Kararıdır. Otizmli bireylere yönelik en yaygın, en sessiz ve en yıkıcı varsayım şudur: “Anlamıyorlar.” Bu cümle çoğu zaman masum bir tespit gibi söylenir. Oysa “anlamıyor” dediğimiz anda, yalnızca çocuğun kapasitesi hakkında bir varsayımda bulunmayız. Ona nasıl davranabileceğimizin sınırlarını da değiştirmeye başlarız. Bu noktada mesele yalnızca iletişim değildir. Mesele, kimin an

Görünmez Olmayı Öğrenmek Bir çocuk bağırır, vurur, karşı gelir. Onu hemen fark ederiz. Bir başka çocuk susar, geri çekilir, idare eder. Onu ise çoğu zaman “uslu” sanırız. Oysa birbirinin tam tersi görünen bu iki çocuğun davranışlarının altında bazen aynı ihtiyaç olabilir: Kendini güvende hissetmek. Önceki yazılarda davranışın bir iz olduğunu ve o izin altında çocuğun yaşadığı bir dünya bulunduğunu gördük. Şimdi bir adım daha ileri gidelim: Neden tehdit bir çocukta bağırarak

Duymadığımız çocuk: Neden bazı davranışlar bütün çabamıza rağmen değişmiyor? Bir çocuk bağırdığında bağırmasını görürüz. Vurduğunda vurmasını. Sustukça sessizliğini, uyum sağladıkça “ne kadar uslu” olduğunu. Ama çoğu zaman daha zor olanı görmeyiz: O davranışın içinde çocuk ne yaşıyor? Belki de sorun tam burada başlıyor. Çocuğu Değil, Davranışı Görmeye Başladığımızda Nesneleştirme, çocuğun ne yaşadığından çok ne yaptığına, kendisinden beklenene ne kadar uyum sağladığına ve ort

Gördüğümüz davranışsa, görmediğimiz ne? Bazen bir tepki verir ve sonra dönüp kendimize şaşırırız. “Aslında ben böyle biri değilim,” deriz. Ama o anda başka türlü davranamamışızdır. Çünkü davranış yalnızca o anda olan şeyden doğmaz. Bazen arkasında yıllardır taşınan başka şeyler vardır. Bir şey olur. Bir söz duyarız. Bir bakışla karşılaşırız. Bazen de kendimizi hiç beklemediğimiz bir durumun içinde buluruz. Ama yaşanan şey herkeste aynı karşılığı bulmaz. Çünkü o ana yalnızca