Davranıştan önce bedeni okumayı öğrenmek Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 1 — Davranıştan önce Beden Yazı 6 Bazen aileyi çok zor durumda bırakacak bir davranış birden ortaya çıkar. Çocuk bir anda bağırır. Bir anda kaçar. Bir anda kendine ya da çevreye vurur. Bir anda yere kapanır. Bir anda teması reddeder. Ya da bir anda tamamen sessizleşir. Ve dışarıdan bakınca her şey sanki o anda başlamış gibi görünür. Bu davranışlar çoğu zaman aile için beklenmedik, çocuk için

Davranıştan Deneyime Geçiş Çocuğun Sinir Sistemini İçeriden Okumak Otizmi anlamak için bazen davranışa değil, sinir sisteminin yaşadığı deneyime bakmak gerekir. Bazı çocuklar zor değildir. Sadece sinir sistemleri dünyayı daha yoğun yaşar. İlk seride davranışı yeniden okumayı öğrendik. Davranışın çoğu zaman bir karakter özelliği değil, sinir sisteminin verdiği bir cevap olduğunu gördük. Şimdi bir adım daha ileri gidebiliriz. Çünkü davranışı anlamak bir başlangıçtır. Ama asıl s

Toparladı sandığımız çocuk neden yeniden zorlanır? Bazı ailelerin en ağır cümlelerinden biri şudur: “Toparlamıştı… sonra yine oldu.” Çünkü çocuk bir süre daha iyi görünmüştür. Sonra bir şey değişir. Yeniden zorlanır. Yeniden geri çekilir. Belki yeniden taşar. Ve insanın aklına ilk gelen açıklamalardan biri şudur: “Otizmi ağırlaştı.” Ama ya ağırlaşan otizm değilse? Ya çocuğun taşıdığı hayat yeniden ağırlaştıysa? Bu yazı tam olarak bu sorunun peşinden gidecek. Çoğu ebeveyn bura

Bir annenin bedeninde biriken görünmeyen tarih Okuyucuya Not Bu bir suçlama metni değil. Bir annenin yıllarca taşıdığı şeylerin, fark edilmeden bedenine nasıl yazılabildiğini anlatan bir yük haritası. Heyet günleri. Hastane koridorları. Bekleme salonları. Raporlar. Seanslar. Bakışlar. “Güçlü ol” diyenler. Ve çoğu zaman yardım etmeden gidenler. Bunların hiçbiri tek başına bir hayatı açıklamaz. Ama yıllarca üst üste geldiğinde, anne aynı anne olarak kalmayabilir. Çünkü insan ya

Ailenin Bedenine Yazılan Kayıtlar Türkiye’de ailenin taşıdığı görünmeyen yükler Bazı aileler dağılmaz. Ama taşır. Çocuğun randevularını. Uykusuz geceleri. Herkesin fikrini. Kendi korkusunu. Birbirinin tükenmesini. Ve çoğu zaman kimse şunu sormaz: Bu yük, ailenin bedeninde nereye yazıldı? Çünkü uzun süre taşınan bir yük yalnızca düşüncelerde kalmaz. Uykuya, bedensel gerginliğe, dikkate ve ilişkilerin içine de yerleşebilir. Bu kadar uzun süre taşımak, aileye ne yapıyor? Bu yazı

Davranış değil, beden konuşurken: Kader Merdiveni Önceki yazılarda davranışın görünen yüzünden bedenin yaşadığı yere indik. Taşmanın da silikleşmenin de karakter olmadığını; bir çocuğu anlamak için yalnızca ne yaptığına değil, hangi iklimde bunu yapmak zorunda kaldığına bakmamız gerektiğini konuştuk. Ama şimdi daha zor bir yere geliyoruz. Çünkü bir çocuğu yanlış okumak yalnızca o günü bozmaz. Aynı yanlış okuma tekrarlandığında, çocuğun önündeki yolları da değiştirmeye başla

“Anlamıyor” yaklaşımının görünmeyen bedeli “Anlamıyor” Demek Bir Yorum Değil, Bir İlişki Kararıdır. Otizmli bireylere yönelik en yaygın, en sessiz ve en yıkıcı varsayımlardan biri şudur: “Anlamıyorlar.” Bir eğitim seansının ardından, bir doktorun odasında ya da aile içinde yetişkinler konuşur. Çocuğun neleri yapamadığı, hangi davranışlarının sorun olduğu, gelecekte neler yapabileceği ya da yapamayacağı değerlendirilir. Çocuk oradadır. Kendi hayatı konuşuluyordur. Ama o,

Görünmez Olmayı Öğrenmek Bir çocuk bağırır, vurur, karşı gelir. Onu hemen fark ederiz. Bir başka çocuk susar, geri çekilir, idare eder. Onu ise çoğu zaman “uslu” sanırız. Oysa birbirinin tam tersi görünen bu iki çocuğun davranışlarının altında bazen aynı ihtiyaç olabilir: Kendini güvende hissetmek. Önceki yazılarda davranışın bir iz olduğunu ve o izin altında çocuğun yaşadığı bir dünya bulunduğunu gördük. Peki neden tehdit bir çocukta bağırarak, başka bir çocukta susarak gö

Duymadığımız çocuk: Neden bazı davranışlar bütün çabamıza rağmen değişmiyor? Bir çocuk bağırdığında bağırmasını görürüz. Vurduğunda vurmasını. Bir şeyi yapmayı reddettiğinde inatçılığını. Sustukça sessizliğini, uyum sağladıkça “ne kadar uslu” olduğunu. Ama çoğu zaman daha zor olanı görmeyiz: O davranışın içinde çocuk ne yaşıyor? Belki de sorun tam burada başlıyor. Çocuğu Değil, Davranışı Görmeye Başladığımızda Nesneleştirme, çocuğun ne yaşadığından çok ne yaptığına, kendisind

Gördüğümüz davranışsa, görmediğimiz ne? Bazen bir tepki verir, sonra dönüp kendimize şaşırırız. “Aslında ben böyle biri değilim,” deriz. Ama o anda başka türlü davranamamışızdır. Çünkü bazen verdiğimiz tepki, yalnızca o anda yaşadığımız şeyle ilgili değildir. O anın içine, çok daha önce yaşadıklarımız da karışır. Bazen bir söz, bazen bir bakış, bazen de hiç beklemediğimiz bir olay bizi düşündüğümüzden çok daha fazla etkiler. Aynı şeyi yaşayan bir başkasının neden bizim gibi