Görünmeyen konuşmalar Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Davranışın Görünmeyen Hikâyesi Yazı 106 Bazen çocukta açıklaması zor değişimler görülür. Bir dönem daha hassas olabilir. Bazı günler daha huzursuz olabilir. Yemek sonrası davranışı değişebilir. Kabızlık dönemlerinde zorlanabilir. Hastalık sonrası toparlanması gecikebilir. Dışarıdan bakınca bunlar çoğu zaman davranış gibi görünür. Ama bazen asıl soru şudur: Bu gerçekten davranış mı? Yoksa beden iç dengesi

Bazı çocuklar yorulmaz. Tükenir. Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Davranışın Görünmeyen Hikâyesi Yazı 105 Bazı çocuklar günün başında iyi görünür. Ama ilerleyen saatlerde değişir. Okuldan sonra çöker. Akşam daha zor regüle olur. Oyun süresi kısa olur. Daha hızlı sinirlenebilir. Daha çabuk vazgeçebilir. Ve çoğu zaman şu yorum yapılır: “İstemiyor.” “Üşeniyor.” “Dikkati yok.” “Motivasyonu düşük.” Ama bazen gerçek soru şudur: Bu gerçekten motivasyon mu? Yoksa en

Çocuk değişmediyse, ne değişti? Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Davranışın Görünmeyen Hikâyesi Yazı 104 Bazen çocuk zor görünür. Ama sorun her zaman davranış değildir. Bazen sorun: sinir sisteminin o gün ne kadar enerjisi kaldığıdır. Çünkü sinir sistemi yalnızca doğruyu yanlışı seçerek çalışmaz. Enerjiyle çalışır. Ve bazen davranış dediğimiz şey, karakterin değil, enerji bütçesinin sonucudur. Bazı çocuklar aynı günü daha az enerji harcayarak yaşar. Bazıları i

Çocuk mu Zorlaştı, Yoksa Beden mi Yoruldu? Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Davranışın Görünmeyen Hikâyesi Yazı 103 Bazı dönemler çocukta ani değişimler görülebilir. Daha yorgun olabilir. Daha çabuk sinirlenebilir. Daha az tolere edebilir. Daha içine kapanabilir. Dikkati düşebilir. Daha hassas olabilir. Ve çoğu zaman ilk yorum şu olur: “Davranışlar yine başladı.” “Tekrar zorlaşmaya başladı.” “Bir şeyler geri gidiyor.” Ama bazen soru şu olmalıdır: Bu gerçekte

Sinir Sistemi Sadece Psikolojik Yük Taşımaz. Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Davranışın Görünmeyen Hikâyesi Yazı 102 Bazen aynı çocuk bir gün daha esnek görünür, ertesi gün daha çabuk dağılır. Bir gün küçük bir değişikliği tolere eder, başka bir gün aynı değişiklikte hızla zorlanır. Bir gün okuldan sonra hâlâ oyun kurabilir, başka bir gün daha kapıdan girerken taşmaya başlar. Dışarıdan bakınca bu tablo kolayca şöyle yorumlanır: “Bugün keyfi yok.” “Yine proble

Bardağı taşıran son damla, çoğu zaman son damla değildir. Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Davranışın Görünmeyen Hikâyesi Yazı 101 Birçok aile şu cümleyi kurar: “Bu hafta çok zor geçti.” “Üst üste zor günler oldu.” “Toparlanması çok uzun sürdü.” “Eskiden daha hızlı düzeliyordu.” Bu gözlemler çoğu zaman çok değerlidir. Çünkü bazen mesele tek bir olay değildir. Bazen mesele biriken yüklerdir. Ve bazen bir çocuğu anlamanın en doğru yolu şu soruyu sormaktır: Bugün

Neden aynı çocuk bazı günler daha esnek, bazı günler daha kırılgan görünür? Seri 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem Modül 12— Davranışın Görünmeyen Hikâyesi Yazı 100 Bazen aynı çocuk bir gün daha esnek görünür, ertesi gün ise çok daha kırılgan. Bir gün küçük bir değişikliği tolere eder, başka bir gün aynı değişiklikte hızla zorlanır. Bir gün sesi, kalabalığı, beklemeyi daha rahat taşır, başka bir gün çok küçük bir şey bile sistemi dağıtmaya yetebilir. Dışarıdan bakınca bu tabl