Otizmde Zihin Rotası
Bu yazıları okuyan birçok kişi şunu söylüyor:
“Keşke bunları yıllar önce bilseydim.”
Çünkü otizmle yaşayan ailelerin çoğu,
yolun bir yerinde yalnız, yorgun ve kafası karışık kalıyor.
Belki çocuğunuzda bir davranış gördünüz
ve durup düşünmeye başladınız:
“Neden bunu yapıyor?” diye…
Belki bir zorlanma yaşadınız
ve sebebini anlamaya çalışıyorsunuz.
Belki de içinizden şu soru geçiyor:
“Çocuğum için başka neler yapabilirim?”
Ya da…
Otizmin zorlukları arasında sıkışıp kaldınız.
Herkes bir şey söylüyor
ama hiçbiri tam olarak oturmuyor.
Ya da bir noktada,
“Bu çocuk çok zor” denmiştir.
Belki de yolun en başındasınız.
Ne yapacağınızı,
nereden başlayacağınızı bilmiyorsunuz.
Türkiye’de bu sorularla karşılaştığınızda,
çoğu zaman net ve tutarlı bir dilden çok;
parça parça, yorucu anlatılarla karşılaşırsınız.
Bazen bir davranış görür
ve sebebini anlamak için
çocuğa teması olan insanlara danışırız.
Ama cevaplar çoğu zaman farklıdır.
Bilgi çoktur.
Ama doğru yerden bakılmadığında,
insanı daha da yorabilir.
Genel anlatılar vardır;
fikir verir, geçer.
Teknik bilgiler vardır;
yöntem anlatır, çoğalır.
İsterseniz uygular, denersiniz.
Faydalı olabilir.
Tersi de mümkündür.
Ama…
Bir de kritik bilgiler vardır.
Bunlar ortalıkta pek konuşulmaz.
Oysa bu bilgiler,
doğrudan sonucu etkiler.
Bugününüzü de, yarınınızı da,
yıllar sonra varacağınız yeri de.
Çoğu zaman İngilizce literatürde,
kapalı klinik sistemlerinde
ya da yurtdışındaki eğitimlerde bulunur.
Ve ne yazık ki bu bilgiler ülkemizde sahaya kolay kolay yansımaz.
Bu blog, tam olarak bu boşluğu doldurmak için var.
Davranıştan önce,
otizm tanılı bir çocuğun dünyasını;
çocuğun sinir sisteminde ve bedeninde ne olduğunu
anlamaya çalışan,
bilgiyi daha sakin ve daha anlaşılır hâle getiren
bir zihin rotası sunmak için.
Eğer bu sorular sizde de yankılanıyorsa,
yalnız değilsiniz.
Acele etmeden okuyabilir,
düşüncelerinizi yerli yerine koyabilir
ve
yolunuza, daha sakin ve daha doğru bir yerden devam edebilirsiniz.
Çünkü bazen bir aile için ilk gerçek değişim,
çocuğun doğru anlaşılmasıyla başlar.
Eğer bu yolculuğa yeni başlıyorsanız:
Seri 1 en doğru başlangıç noktasıdır.
↓
Bu Okuma Alanı neye Bakıyor?
-
Davranışları yüzeysel olarak değil,
nasıl oluştuğu üzerinden okumaya yardımcı olur. -
Müdahaleden önce, çocuğun yaşadığı süreci anlamayı merkeze alır.
-
Çocuğa neyin iyi geldiğini, neyin zorladığını ve neyin zarar verebildiğini daha net görmeyi kolaylaştırır.
-
Çünkü bazen doğru destek,
doğru yerden bakmakla başlar.
Bu Yazılar Kimler İçin?
Otizmli çocuğuyla yaşayan ve
“Neden böyle davranıyor?” sorusuna
hazır cevaplardan çok
gerçekten anlamaya çalışmak isteyen ebeveynler için.
Çok şey denemiş ama hâlâ içten içe
“Bir şeyler eksik” hissi taşıyan;
davranışların ardında görülmeyen
bir yük, bir süreç, bir hikâye olabileceğini düşünenler için.
“Davranış problemi” ifadesinin ötesine bakmak isteyen;
çocuğun yaşadığı süreci anlamaya çalışan
ve onu sadece davranışlarıyla değil
bir bütün olarak görebilenler için.
Bu yazılar;
çocuğun yanında daha sağlam durabilmek,
onu daha doğru anlayabilmek
ve birlikte daha sürdürülebilir bir hayat kurabilmek isteyenlere seslenir.
Bu yazılar, çocuğunu anlamaya çalışan herkes için yazıldı.
Nereden başlamalı?
Bu yazılar rastgele yazılmadı.
Her yazı bir öncekinden doğar,
Her seri, bir bakış açısını adım adım kurar.
bir sonrakine zemin hazırlar.
Bu yüzden bu okuma alanında en sağlıklı başlangıç:
serilerden başlamaktır.
Çünkü burada amaç sadece bilgi vermek değil,
davranışı, otizmi ve çocukları
daha doğru okuyabilmek.
Eğer bu yolculuğa yeni başlıyorsanız:
Seri 1 — en doğru başlangıç noktası
↓
SERİ 1 — Yanlış Okunan Çocuklar
Davranışın nasıl ortaya çıktığını anlamak için
Otizmde bazı davranışlar yanlış okunur.
Bazen de çocuklar.
Bazı çocuklara “zor” denir.
Bazıları için “anlamıyor” denmiştir.
Bazıları ise zamanla “ağırlaştı” diye anlatılır.
Oysa çoğu zaman gerçek şudur:
Çocuk değişmemiştir.
Yük artmıştır.
Bu seri, davranışın nasıl ortaya çıktığını,
yanlış okumaların çocuklara ve ailelere nasıl bedel yazdığını
ve görünmeyen süreçleri anlamak isteyenler için yazıldı.
Çünkü çoğu zaman sorun çocuk değildir.
Sorun, yaşananın doğru yerden okunmamasıdır.
SERİ 2 — Davranışın Arkasındaki Sistem
Davranışın arkasındaki süreci anlamak
Bazı çocuklar yaşadıklarını anlatamaz.
Ama davranışları çoğu zaman bir şey söyler.
Bazen davranış bir sorun değildir.
Bir işarettir.
Çünkü davranış çoğu zaman bir başlangıç değil,
bedenin taşıdığı bir sürecin dışarıdan görünen kısmıdır.
Bu seri, davranışın arkasındaki süreci
ve çocuğun ne yaşadığını anlamayı merkeze alır.
Çünkü bazen en büyük destek,
doğru yerden bakmakla başlar.
